U UMJETNIČKOJ GALERIJI BIH

U Sarajevu otvorena izložba: 'Riječni tokovi i duhanski putevi u istoriji Bosne i Hercegovine'

Kultura17.10.14, 21:50h

U Sarajevu otvorena izložba: 'Riječni tokovi i duhanski putevi u istoriji Bosne i Hercegovine'
Izložba 'Riječni tokovi i duhanski putevi u istoriji Bosne i Hercegovine' otvorena je večeras u Sarajevu u Umjetničkoj galeriji Bosne i Hercegovine

Eksponati su fotografije, kao i primjerci tabakera, kutija cigareta iz lične kolekcije Joachima Hainzla te iz "arhive" Fabrike duhana Sarajevo.

 

Joachim Hainzl, osnivač Udruženja za promicanje sociokulturne različitosti XENOS, zajedno je s Maryam Mohammadi, fotografkinjom i istoričarkom umjetnosti, realizirao ovaj projekt.

 

Neki od eksponata stariji su od 100 godina -  proizvodne i druge oznake na paklicama nekadašnjh cigareta Morava, Zeta, Ibar, (Niška) Drina..., nazvanih po rijekama u bivšoj Jugoslaviji, svjedoče i o smjenama vlasti na teritoriji te zemlje, ali i Bosne i Hercegovine.

 

Jedan od primjeraka je kutija Morave proizvedena u Makedoniji s oznakama na bugarskom jeziku, dok paklica istoimenih cigareta iz Slovenije ima oznake na njemačkom jeziku.

 

Neki još stariji primjerci duhanskih tabakera imaju istovremeno oznake na hrvatskom, srpskom, bosanskom i njemačkom jeziku.

 

Pakovanja cigareta, po proizvodnim i drugim znamenkama, svjedoče i o vremenima ratova, okupacija i pokreta otpora, ali i novoprobuđenog nacionalizma.

 

Izložba donosi i tekstove o tome kako su u Kraljevini Jugoslaviji, na primjer, ali i kasnije, u Socijalističkoj Federativnoj Republici Jugoslaviji, marke cigareta nazivane po rijekama, što je uvedeno kao antinacionalni koncept a kasnije u znak „bratstva i jedinstva“.

 

Tekstovi svjedoče i o tome da je Austro-ugarska monarhija uvela duhanski monopol koji je zamijenio dotadašnju manufakturnu prizvodnju te da su odmah po okupaciji Bosne i Hercegovine osnovane fabrike duhana u Sarajevu, Mostaru, kasnije u Banjaluci i Travniku. U njima su u velikom broju radile žene, što svjedoče brojne stare fotografije.

 

Izložba "Riječni tokovi i duhanski putevi u istoriji BiH" priređena je povodom obilježavanja stogodišnjice od ubistva austrougarskog prijestolonasljednika Franca Ferdinanda i njegove supruge Sofije te ukazuje na istorijske i lične veze između BiH i Štajerske.

 

Dio izložbe su fotografije rijeke Save (sa mostom u Brodu), Miljacke (sa sarajevskim mostovima), Drine (s mostom u Višegradu) i Neretve (s mostovima u Jablanici i Mostaru).
Te rijeke su u viševjekovnoj istoriji BiH  razdvajale, ali i spajale, pa su takav njihov značaj istražili i dokumentirali autori izložbe Joachim Hainzl i  Maryam Mohammadi.

 

U izložbenoj cjelini je i video „Fluchtwege/Putevi bijega“, intervju sa šest žena iz BiH o njihovim životima i odnosima prema rijekama i mostovima. Sve one su morale napustiti svoju zemlju tokom rata. Neke su se vratile a neke žive u Grazu.

 

Projekat je podržao Odjel za kulturu Štajerske, koji finansira međunarodne kulturne i umjetničke projekte povodom obilježavanja 100. godina od početka Prvog svjetskog rata.

 

Izložba je bila predstavljena u Muzeju Graza od jula do septembra. U objektu nekolio metara od tog muzeja rođen je Franz Ferdinand, ubijen u istorijskom Sarajevskom atentatu 1914. godine, pa je izložba predstavljena u mjestima i njegovog rođenja i smrti.

 

 

(FENA/dh)


Depo.ba pratite putem društvenih mreža Twitter i Facebook